AKPM: YSK kararı ‘yasalara aykırı’

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM), başkanlık sistemi için yapılan 16 Nisan referandumuna ilişkin gözlem yapması için Türkiye tarafından çağrılmış, AKPM referandumu Ankara, İstanbul, Antalya, İzmir ve Diyarbakır’daki seçim bürolarından takip etmişti. AKPM referanduma ilişkin görüşlerinin yer aldığı raporu yayınladı.

Seçmen tarafsız olarak bilgilendirilmedi

DW Türkçe’nin haberine göre; AKPM’nin raporunda, Yüksek Seçim Kurulu (YSK) ve diğer devlet otoritelerinin referanduma ilişkin olarak “tarafsız” biçimde bilgilendirilmediğine değinilirken, 15 Temmuz darbe girişimi sonrası ilan edilen OHAL ile oluşan koşullar hakkında “Gerçek anlamda demokratik bir referandum süreci için gerekli temel özgürlüklerin kısıtlandığı” ifadeleri yer aldı.

Raporda TRT’nin “Açık biçimde iktidar partisi ve Cumhurbaşkanına öncelik verdiği”, diğer siyasi partilerin ise kamu medyasına eşit erişiminin olmadığı belirtildi. Medyada AKP’ye ayrılan sürenin yüzde 33,5 diğer siyasi partilerin toplam süresinin yüzdesinin 21,9 olduğu ve eşitlik ilkesinin işlemediği belirtildi. Propaganda sürecinde eşitsiz süre kullanımına ilişkin olarak YSK’nin ceza kesme yetkisinin OHAL KHK’si ile kaldırılmasıyla, TRT’nin yayınında “evet” kampanyasının daha görünür olmasının yolu açıldı.

Valiler yetkilerini hak ve özgürlükleri sınırlamak için kullandı

15 Temmuz darbe girişimi sonrası OHAL ile olağanüstü yetkiler verilen valilerle ilgili olarak raporda, valilerin yetkiyi “temel hak ve özgürlükleri daha da sınırlandırmak için kullandıkları” görüşüne yer verildi. KHK’lerle işten çıkarmalar ve gözaltı uygulamalarının “siyasi iklim üzerinde olumsuz etki yarattığı” belirtildi.

Raporda darbe girişimi sonrası binlerce kişinin işine son verilmiş veya gözaltına alınmış olmasının “Siyasi iklim üzerinde olumsuz etki yarattığı” belirtildi. Seçimlerle ilgili yasal çerçevenin referandum konusunda net olmadığı ve “Demokratik bir referandum için yetersiz kaldığı” mesajı verildi.  Referandum kampanyasının finansmanıyla ilgili yasal çerçeve de, siyasi partilerin harcamalarının saydam olmaması nedeniyle yetersiz görüldü.

Hükümetin “evet” kampanyası dengesiz şartları oluşturdu

Anayasanın 72 maddesinde değişiklik getiren 18 teklifin tek bir blok halinde “evet” ya da “hayır” tercihleriyle oylamaya sunulmasının seçmenin değişiklikler hakkında görüş belirtmesine engel olduğu savunuldu. Resmi makamların ise referandum ile ilgili seçmene “seçmenin bilinçli karar almasına engel olacak biçimde”, tarafsız ve dengeli bilgi vermediği görüşü ifade edildi.

Erdoğan’ın tarafsız kalması gerektiği hatırlatılan raporda dengesiz şartların oluşmasının bir diğer nedeni olarak hükümet yetkililerinin ve çok sayıda yerel yöneticinin “evet” kampanyası yürütmesi olduğu belirtildi.

“YSK kararı yasaya aykırı”

YSK’nin saydam çalışmadığı ve kararlara karşı yargı yolunun kapalı olduğu belirtilen raporda, oy sayımı öncesi mühürsüz pusulalarla ilgili aldığı kararın yasalara aykırı olduğu dile getirildi. Bu uygulamanın, çok önemli yasal bir güvencenin ihlali anlamına geldiği vurgulandı.