AKP’ye yakın vergiye uzak – Pelin Ünker (Cumhuriyet)

Erdoğan’a aşkını itiraf eden işadamı Fettah Tamince’nin Britanya Virjin Adaları’nda 5, Malta’da 3 off-shore şirketi var.

Hükümete yakınlığıyla bilinen, Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’a sevgisini, “Tanıyınca âşık oldum” sözleriyle ifade eden Rixos Hotels Grubu Yönetim Kurulu Başkanı Fettah Tamince, daha düşük vergi ödemek için sıklıkla off-shore’a müracaat ediyor. Öyle ki Panama Belgeleri’nde Britanya Virjin Adaları’nda dört off-shore şirketi ortaya çıkan Tamince, bu kez Paradise Papers sızıntılarıyla yeniden gündeme geldi.

Dünyanın dört bir yanından çok sayıda politikacı ve iş insanının, off-shore hizmet sağlayıcıları Appleby ve Asiaciti ile gizlilik politikası uygulayan 19 farklı yargı yetkisi alanındaki hesaplarını ifşa eden Paradise Papers’a göre Fettah Tamince’nin Malta’da üç, Britanya Virjin Adaları’nda bir şirketi daha bulunuyor. Tamince’nin off-shore şirket sayısı böylece sekize yükseliyor. Fettah Tamince, Britanya Virjin Adaları’nda ortak olduğu şirket üzerinden ise Maldivler’de otel yatırımı anlaşması yapıyor. Tamince, eylül ayında Dünya gazetesine verdiği röportajda Rixos olarak 2018’de Maldivler’de otel açacaklarını duyurmuştu.

Bir dönem Fethullah Gülen’e yakınlığını gizlemeyen, 17-25 Aralık’tan sonra ise hükümetin yanında saf tutan Tamince, Haliçport başta olmak üzere devletten aldığı ihalelerle biliniyor. Tamince, ihaleleri Türkiye’de alırken sıra vergi ödemeye geldiğinde vergi cennetlerini tercih ediyor.

Otel yatırımlarını off-shore şirketler üzerinden yürüten işadamı Tamince’nin ortakları arasında 2016 sonunda kara para aklama, sahtecilik, dolandırıcılıktan tutuklanıp bir ay ev hapsinde kalan İsrailli milyarder işadamı Beny Steinmetz ve Cumhurbaşkanı’nın oğlu Bilal Erdoğan ile olan ticari ilişkileriyle gündeme gelen Palmali Holding’in sahibi Azeri armatör Mübariz Mansimov da var.

Mansimov ile ortak

Mansimov, Erdoğan’ın eniştesi Ziya İlgen, kardesi Mustafa Erdoğan ve Bilal Erdoğan’ın şirketi BMZ’ye ait gemileri kiralayan isim olarak biliniyor. Azeri iş adamının son olarak Bilal Erdoğan ile Malta’da ortak şirket kurduğu iddia edilmişti.

Fettah Tamince ise Malta’da kayıtlı Tampal Trade Holding Company Limited adlı şirkette Mübariz Mansimov ile ortak görünüyor. Tampal Trade Holding Company Limited 20 Temmuz 2012’de kurulmuş. Şirketin Ağustos 2016’ya kadar aktif olduğunu gösteren belgeler var. Faaliyet konusu ise belirsiz. Tamince, şirketin kuruluş amacıyla ilgili sorumuzu yanıtlamadı.

İncelediğimiz belgelere göre Fettah Tamince’nin Malta’da Tampal Trade Holding Company Limited dışında iki şirketi daha bulunuyor. Bunlar; World Luxury Properties Holding Ltd, 4 Navigation Limited. Tamince, Britanya Virjin Adaları merkezli Depezar Services Ltd, Sembol Ltd, Rogor Asset Management SA, Althorn International SA, Hazara Asset Management SA şirketlerinin de hissedarı. Bu şirketlerle ilgili kamuya açık kaynaklarda herhangi bir bilgiye ulaşılmıyor. Rixos Hotels Grubu’nun söz konusu şirketlerle ilişkisi olup olmadığı ise bilinmiyor. Fettah Tamince konuyla ilgili sorularımıza yanıt vermedi.

İsrailli milyarder

Beny Steinmetz, Tamince’nin Malta’daki şirketlerinde karşımıza çıkan tartışmalı isimlerden biri. Kayıtlara göre Tamince, Malta merkezli Greenbay Global Finance Limited şirketinin yetkilileri arasında bulunuyor. Greenbay Global Finance Limited’in hissedarları Britanya Virjin Adaları merkezli FMP Global Corporation ile Curaçao merkezli Greenbay Finance B.V adlı iki şirket. Panama Belgeleri’ne göre ise FMP Global Corporation’ın İsrail’in en zengin işadamlarından biri olan Beny Steinmetz ile bağlantısı var. Panama Belgeleri, FMP Global Corporation ile Five Mounts Properties’in aynı şirketler olduğunu ortaya koyuyor. Belgelere göre Five Mounts Properties’in adı 2001’de FMP Global Corporation olarak değiştirilmiş. İsrailli işadamı ise şirketin direktörlerinden biri olarak görünüyor. Steinmetz’in titri ‘başkan’ olarak kaydedilmiş. Şirketin sahibinin ismi ise gizli tutuluyor.

Fettah Tamince 10 Eylül 2012’de kurulan World Luxury Properties Holding Ltd ve 10 Temmuz 2012’de kurulan 4 Navigation Limited adlı şirketlerin ise tek başına sahibi olarak görünüyor. Bu şirketler Malta kayıtlarına göre halen aktif.

Maldivler’e otel

Asiaciti Trust kayıtlarında ise Tamince’nin hissedarı olduğu bir şirket yer alıyor. Bu şirket Britanya Virjin Adaları merkezli Depezar Services Ltd. Depezar Services’in yüzde 25 hissesi Fettah Tamince, yüzde 25 hissesi Tufan Aytekin Gültekin, yüzde 50 hissesi Perlace Investments üzerinden Lang Capital Fund’a ait. Lang Capital Fund, Singapur merkezli açık uçlu bir yatırım fonu. Kayıtlara göre Depezar Services Ltd, 4 Mart 2015’te 50 bin dolar sermaye ile kurulmuş. Belgelere göre Tamince, bu şirket üzerinden Maldivler’de otel yatırımı yapmak için anlaşma yapıyor. Buna göre şirket sermayesi 4 milyon dolar artırılırken, bunun 2 milyon dolarını Perlace Investments, Lang Capital Fund’dan sağlıyor. Tamince ve Gültekin’in payına ise 1’er milyon dolar artırım yapmak düşüyor. Söz konusu yatırım için DenizBank’ın Viyana şubesine kredi başvurusu yapılıyor. Bu konuda yapılan görüşmeler Asiaciti Trust kayıtlarına yansıyor.

Tufan Aytekin Gültekin, Tamince’nin Türkiye’deki Sembol İnşaat Turizm Yatırım İşletmecilik Sanayi ve Ticaret AŞ firmasının ortağı. İTO sicil kayıtlarına göre Gültekin’in Tamince ile yönetiminde bulunduğu diğer şirketler Tasfiye Halinde Corpus Uluslararası Yatırım İnşaat Turizm Sanayi Ticaret AŞ, Heyecan Yatırım İnşaat ve Ticaret AŞ, Sembol Uluslararası Yatırım Tarım Peyzaj İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret AŞ.

En iyi müşteri

Tamince’nin adı Panama Belgeleri’nde de geçiyordu. Belgelere göre Fettah Tamince, Mossack Fonseca’nın en iyi müşterilerinden biriydi. Belgelerle Group Rixos Hotel üzerinden aracılık işlemleri yapan Tamince’nin Rogor Asset Management SA, Sembol Ltd, Althorn International SA ve Hazara Asset Management SA şirketlerinin sahibi olduğu ortaya çıkmıştı. Panama Belgeleri arasında Rixos’un finansal koordinatörü Hünkar Şerif’in Britanya Virjin Adaları’nı vergi avantajı için seçtiklerini itiraf ettiği bir e-posta da yer alıyordu.

FETTAH TAMİNCE

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın, başbakanlığı döneminde yaz tatillerini geçirdiği Rixos otellerinin sahibi Fettah Tamince, 2000 yılından beri turizm sektöründe faaliyet gösteriyor. Tamince’nin turizmin yanı sıra inşaat ve mücevher sektöründe de yatırımları bulunuyor. Fine Turizm, Sembol İnşaat, CIG Petrol, FTG Gayrimenkul şirketlerinin sahibi olan Tamince bir dönem medya sektörüne de girmişti. Tamince, 2009’da Ethem Sancak’tan Star Medya Yayıncılık AŞ, Star Medya Ajans AŞ, Star Matbaacılık AŞ, Dinamik Radyo Televizyon AŞ’nin yüzde 50 hissesini satın almıştı. Nisan 2013’te bu grubun diğer yüzde 50’si Azeri Socar Grubu’na satılmıştı. Tamince, Mayıs 2014’te ise elindeki yüzde 50 hisseyi tekrar Sancak’a satarak medyadan ayrılmıştı. Temmuz 2014’te SOCAR Grubu’ndan yüzde 50 hisseyi geri alarak medyaya dönen Tamince, 15 gün sonra ise hisselerini yeniden Ethem Sancak’a satmıştı. Fettah Tamince, 2004’te Tayyip Erdoğan’la ilgili “Evet Tayyip Bey’in adamıyım. Çünkü doğru işler yapıyor. Tayyip Bey’i tanıyınca da âşık oldum, çünkü tam bir Anadolu insanı. Bana destek oluyor. Haftanın 3-4 günü onu rüyamda görüyorum” demişti. Türkiye, Kazakistan, Ukrayna, Rusya’da projeler hayata geçiren Tamince, başta Haliçport olmak üzere devletten aldığı ihalelerle de biliniyor. Fethullah Gülen’e yakınlığını da gizlemeyen Tamince, 17-25 Aralık’tan sonra hükümetin yanında saf tutmuştu.

BENY STEINMETZ

Dünyanın en zengin insanlarından biri olan Beny Steinmetz, Afrika’daki yeraltı zenginliklerine ilişkin yaptığı iş anlaşmaları ve hükümetler arası skandallarıyla tanınıyor. Ünlü işadamının Romanya gibi ülkeleri kara para aklama merkezi olarak kullandığı, gayrimenkul ve emlak alanında evrakta sahtecilik yaparak kara para akladığı iddia ediliyor. Rüşvet ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından Aralık 2016’da tutuklanan Steinmetz, bir aylık ev hapsinden sonra serbest bırakılsa da hakkında ABD, İsviçre ve Gine’nin ortaklaşa yürüttüğü soruşturma sürüyor. İsrail polisi tarafından Ağustos 2017’de yeniden gözaltına alınan ve 180 gün yurtdışına çıkma yasağı konan Steinmetz hakkında İsviçre, Güney Afrika ve Romanya’da tutuklama kararı bulunuyor.

Asiaciti Trust nedir?

Singapur merkezli, mütevelli hizmeti veren Asiaciti Trust, Cook Adaları, Yeni Zelanda, Samoa gibi Güney Pasifik vergi cennetlerinde faaliyet gösteriyor. Ayrıca Hong Kong, Dubai ve Londra’da da ofisleri var. Şirket, reklamını yaparken gizliliğe en fazla önem veren off-shore merkezleriyle çalıştıklarını belirtiyor.

 Alman hükümeti inceleyecek

Paradise Papers’ın yayımlanmasının ardından Alman hükümeti, vergi kaçırmaya yönelik mevcut tedbirleri sertleştirmek istiyor. Almanya Maliye Bakanlığı tarafından pazartesi günü konuya ilişkin yapılan açıklamada, söz konusu belgelerin bu kapsamda incelenmesinin istendiği belirtildi. Bakanlık o nedenle medyaya yansıyan belgelerin Alman mali kurumlarına da açılmasını talep etti.

Brüksel’de Euro Grubu Maliye Bakanları toplantısına katılan Alman Maliye Bakanı Peter Altmaier de vergi kaçırmaya imkân veren yasal boşluklara karşı Avrupa çapında daha sert önlemler alınmasını talep etti. Altmaier, Brüksel’de meslektaşları ile yayımlanan belgelerin bu kapsamda nasıl bir hareket alanı gerektirdiğini istişare edeceklerini kaydetti.