Hollanda “özür” dilemedi ama ilişkiler düzeldi

Türkiye ve Hollanda, iki taraflı olarak ilişkileri “normalleştirme” kararı aldı. Öncesinde normalleşme için Türkiye’nin beklediği özre karşılık Hollanda, özür dilemeyeceğini belirtmişti. Hollanda söylediği gibi özür dilemedi, ancak Türkiye ilişkileri normalleştirme kararı aldı.

Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından Türkiye ve Hollanda ilişkilerine dair “11 Temmuz tarihinde Türkiye ve Hollanda Dışişleri Bakanları Brüksel’deki NATO Zirvesi marjında görüşmüşlerdir. Bakanlar Hollanda ve Türkiye arasındaki ilişkilerin bozulmasına sebebiyet veren, 2017 Mart ayında vuku bulan üzüntü verici olayları ele almışlardır. İki Bakan Türkiye ve Hollanda’nın birçok ortak çıkara sahip iki dost ve NATO müttefiki ülke olduklarının altını çizmişlerdir. İki ülke 400 yılı aşkın süredir yakın ilişkiler sürdürmüşlerdir, halen 60 yılı aşkın süredir NATO müttefikidirler ve aralarında kayda değer ticaret ve yatırım ilişkileri bulunmaktadır. İki Bakan Türkiye ve Hollanda arasındaki ilişkilerin normalleştirilmesine ülkelerinin hazır olduklarını beyan etmişlerdir” denildi.

Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, konuya ilişkin AA muhabirine dün bir açıklama yaparak NATO Zirvesi kapsamında Hollandalı mevkidaşı Stef Blok’la bir görüşme gerçekleştirdiğini ve bu çerçevede, 11 Mart 2017’de meydana gelen ve ilişkileri bozan üzüntü verici olayları ele aldıklarını söyledi ve şunları söyledi:

Bu görüşmemizde ortaya çıkan, ilişkileri normalleştirmek için adımlar atma iradesi ışığında inisiyatif alan Hollandalı mevkidaşım, tarafıma bir mektup iletti ve ilişkilerimizin normalleştirilmesi arzusunu teyit etti. Bu mektup üzerine kendisiyle ayrıca telefonda görüştük ve ilişkilerimizin önünü açmak için atılacak adımlar konusunda mutabık kaldık. Bu çerçevede ilk adım olarak, ortak bir açıklama yapma kararı aldık. Büyükelçilerimizi karşılıklı olarak kısa zamanda atamak üzerinde mutabık kaldık.

Hemen ardından bugün ise Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-Hollanda İş Konseyi Başkanı Murat Özyeğin, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve Hollanda Dışişleri Bakanlığı’nın Türkiye ile Hollanda arasındaki ilişkilerinin normalleşmesi üzerine yaptıkları açıklamalara ilişkin değerlendirmede bulundu. Özyeğin, ilişkilerin normalleşme sürecinde yaşanan olumlu gelişmelerden dolayı, iş dünyası adına büyük memnuniyet duyduklarını belirterek “İki ülkenin Dışişleri Bakanlarına bu süreçteki diplomasi yönetimlerinden ötürü şükranlarımı sunuyorum” dedi.

Ne olmuştu?

Hatırlanacağı üzere 16 Nisan 2017 Anayasa referandumu sırasında Hollanda hükümetinin iktidar partisi siyasetçilerine propaganda gezisi yapma izni vermemesiyle iki ülke arasında bir dizi sorun yaşanmıştı. Bu süreçte Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Hollanda Dışişleri Bakanı’na “sen ne lalesisin” demiş, Aile Bakanı Fatma Betül Sayan Kaya’nın izleyeceği karayolu güzergahını Hollanda polisine bildirmemesi sebebiyle TC Rotterdam Başkonsolosluğu yakınında yolu kesilmiş ve korumalarıyla yaşanan sorunlar nedeniyle ülkeyi terk etmesi istenmişti.

Malum, Hollandalılar “portakallar” diye bilinir. Bütün bu gelişmeler, ülkenin çeşitli yerlerinde portakal kesilerek protesto edildi. İktidar sözcüleri ardı ardına açıklamalar yaparak Hollanda özür dilemediği sürece ilişkilerin düzelmeyeceğini belirttiler. Hollanda, Türkiye’de en çok doğrudan sermaye yatırım olan ülkelerden biri ve toplam yatırımı 21 milyar doların üstünde. Buna karşılık Türkiye kökenli şirketlerin de Hollanda’da 9 milyar dolardan fazla yatırımı var. İki ülke arası ticaret hacmi 6 milyar dolar dolayında.  Elbette diplomasi cephesinde yaşananların ekonomik ilişkiler üzerinde önemli bir etkisi olmadı.  Ama bu ekonomiden sağlanan kârlar diplomasiyi etkiledi. Propaganda amaçlı yeni bir sorun üretilene kadar, ilişkiler normalleşti. Ne de olsa emperyalizm, karşılıklı bağımlılık ve çıkarların korunması demek.